Onderbouwing en Erkenningen

FitGaaf! is erkend door of aangesloten bij de volgende instanties:

RIVM (Loket Gezond Leven)

Onze gezonde kalender met stickers voor kind en ouder is als erkende interventie te vinden in de interventiedatabase van het Loket Gezond Leven van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Bekijk het hier!

Alles is Gezondheid

Sinds mei 2016 zijn we partner van Alles is Gezondheid, onderdeel van het Nationaal Programma Preventie! Bekijk hier het filmpje van de ondertekening van onze 'plegde'. En lees wat wij precies hebben beloofd bij te dragen aan een gezonde Nederlandse bevolking! 

En we stonden in het jaarverslag van Alles is Gezondheid 2016! Die kun je hier online doorbladeren 🙂

Gezonde School

Met FitGaaf! is er via basisscholen actief, speels en structureel aandacht voor gezond eten, drinken en bewegen..met minimale belasting van leerkrachten. Als erkende interventie draagt dat bij aan een Gezonde School!

Onderbouwing

Hieronder vindt je een uitgebreide theoretische onderbouwing van de FitGaaf!-methode. Voor praktijkonderbouwing op basis van resultaten uit pilots, scroll verder naar beneden. 

Spelenderwijs en eenvoud zijn speerpunten van FitGaaf! Tegelijkertijd zorgt onderbouwing uit onder andere voedingsleer en psychologie ervoor dat FitGaaf! op verantwoorde wijze bijdraagt aan gezond leven en gedrag. 

FitGaaf! is gebaseerd op algemeen geaccepteerde psychologische grondslagen. In het kort komt het erop neer dat, via het plakken van stickers voor elke gezonde actie, gewenst gedrag positief bekrachtigd wordt. En via samenwerking met onder andere de Hanze Hogeschool Groningen en de Rijksuniversiteit Groningen wordt deze onderbouwing continu bewaakt en waar nodig aangescherpt.

De gezonde stickers zijn allen gebaseerd op algemeen geldende normen in Nederland, zoals de fitnorm en beweegnorm van het Kenniscentrum Sport en de richtlijnen voor het eten van groente en fruit van het Voedingscentrum

Via 'kleine' beloning naar intrinsieke motivatie

Belangrijke termen bij de FitGaaf!-kalender zijn extrinsieke en intrinsieke motivatie. Intrinsieke en extrinsieke motivatie zijn onderdelen van het extensieve zelfbewustzijn. Een functie van het extensieve zelfbewustzijn is het jezelf kunnen motiveren voor bepaalde activiteiten waarvan iemand weet of denkt dat die bij hem of haar past. Het extensieve zelfbewustzijn kan iemand ook helpen om het nut van bepaalde doelen in te zien, zodat men in staat is om zichzelf te motiveren[1] 

Wanneer men in staat is zichzelf te motiveren zonder dat daar een beloning tegenover staat, spreekt men van intrinsieke motivatie; de motivatie komt van binnenuit. Wanneer bepaald gedrag beloningen oplevert en gedrag alleen wordt vertoond wanneer men weet dat er een beloning verkregen kan worden, wordt er gesproken van extrinsieke motivatie. Extrinsieke motivatie is motivatie van buitenaf. Het plakken van stickers voor elke gezonde actie is een voorbeeld van extrinsieke motivatie voor het kind. Uit onderzoek is gebleken, wanneer motivatie van binnenuit komt men succesvoller is in het behalen van gestelde doelen en vaker doorzet wanneer het tegenzit. Intrinsieke motivatie is dus uiteindelijk het type motivatie dat FitGaaf! via extrinsieke motivatie via stickers wil bereiken om een gezonde leefstijl ook echt vast te houden.  Het is daarom cruciaal dat het aspect beloning in verhouding staat met het gewenste gedrag. Wanneer de beloning te groot is (overrechtvaardiging), bijvoorbeeld het kind krijgt elke keer dat het gewenst gedrag vertoond wordt een cadeautje, dan bestaat de kans dat het kind extrinsiek gemotiveerd blijft. Wanneer het kind extrinsiek gemotiveerd blijft zal het kind het gedrag alleen nog maar vertonen wanneer daar een beloning tegenover staat en het gewenste gedrag niet eigen maken.

[1] Vonk, R. (2009). Sociale Psychologie. Groningen/ Houten: Noordhoff.

Uit een onderzoek dat is uitgevoerd door studenten van de opleiding Toegepaste Psychologie van de Hanze Hogeschool Groningen bleek: "Gecombineerd met de Fit-check na elke week en het af en toe geven van complimentjes vormen de FitGaaf!-stickers een manier van positieve bekrachtiging die niet te uitbundig is, maar het kind wel leert wat gezond en minder gezond gedrag is. Zo is er een verkleinde kans op overrechtvaardiging en een grotere kans dat het kind (intrinsiek) gemotiveerd blijft."

Positieve bekrachtiging

In hetzelfde onderzoek is uit een uitgebreide literatuurstudie door de studenten gevonden dat kinderen onder de twaalf jaar anders leren dan kinderen boven de twaalf jaar. Kinderen onder de twaalf jaar leren meer van positieve bekrachtiging dan van het straffen van ongewenst gedrag[1]. Uit ander onderzoek blijkt dat wanneer kinderen gemotiveerd moeten worden, het belangrijk is om er gezamenlijk achter te komen wat de meest belangrijke voordelen van het gewenste gedrag kunnen zijn[2]. Ouders spelen hierin een grote rol. Het gaat dan vooral om het geven van goede voorbeelden van gezond gedrag, maar ook het aanmoedigen en ondersteunen van gezond gedrag. Het is belangrijk dat ouders samen met het kind bespreken wat de voordelen zijn van bewegen en gezond eten. Door de voordelen van gezond eten en bewegen en de nadelen van ongezond gedrag met elkaar te bespreken, is de kans groter dat het kind intrinsiek gemotiveerd raakt en blijft. 

[1] Duijvenvoorde, van, A. C., Zanoli, K., Rombouts, S. A., Raijmakers, M. E., & Crone, E. A. (2008). Evaluating the negative or valuing the positive? Neural Mechanisms supporting feedback- based learning across development. The Journal of Neuroscience, 9495-9503

[2] O'Dea, J. A. (2003). Why do kids eat healthful food? Perceived benefits of and barriers to healthful eating and physical activity among children and adolescents. Journal of the American Dietetic Association, 497-501. 6 Bandura, A. (2010). Social foundations of thought and action. In J. Brug, P. van Assema, & L. Lechner, Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering: een planmatige aanpak (p. 83). Assen: Van Gorcum.

Ouderbetrokkenheid en de sociale omgeving van het kind

Ieder mens wordt beïnvloed door wat anderen over bepaalde dingen denken. In de sociale leertheorie wordt gesteld dat kinderen voor een belangrijk deel leren aan de hand van modelgedrag (voorbeeldgedrag)6. Het kind leert gedrag dat het bijvoorbeeld de ouders ziet doen en gaat dat gedrag onder bepaalde omstandigheden zelf vertonen. Ook wanneer ouders, vriendjes of leerkrachten een negatieve houding hebben tegenover gezond gedrag zal het voor het kind moeilijk worden om een positieve houding in te nemen. 

De sociale omgeving van het kind moet dus betrokken worden bij het veranderen van gedrag, zodat het kind kan leren van anderen en zich bewust is van het eigen gedrag en dat van anderen.

We denken continu na over ouderbetrokkenheid.. we onderzoeken en experimenteren veel rond het thema. Zo is in 2015 Carlijn Zwiers (klik hier voor Linkedinprofiel), studente Toegepaste Psychologie van de Hanze Hogeschool Groningen, met succes afgestudeerd bij FitGaaf! op het onderwerp 'Ouderbetrokkenheid'. Lees over de belangrijkste resultaten in onze blog

Daarnaast is er een langer lopend onderzoek met de Rijksuniversiteit Groningen naar percepties en attitudes van ouders rond gezonde leefstijlinitiatieven, onder leiding van dr. S. Tauber.  

Resultaten

Tussen 2014 en 2015 is een uitgebreid pilotproject rondom FitGaaf! uitgevoerd.

Met ondersteuning van VGZ, IZA Cura en Avant Sanare. Uiteindelijk is het FitGaaf!-pakket op meerdere basisscholen in de provincies Groningen, Utrecht, Drenthe, Friesland, Gelderland en Zuid-Holland uitgelegd en uitgedeeld. Ook zijn verschillende orthopedagogen, diëtistenen/of fysiotherapiepraktijken uit het hele land met de FitGaaf!-kalender aan de slag gegaan, ter ondersteuning van hun bestaande dienstverlening.
In de infographics hieronder vindt je de belangrijkste bevindingen van de verschillende metingen in
de pilot-lijnen ‘Preventie’ en ‘Interventie’. Geïnteresseerd in de volledige rapportage? Mail naar info@fitgaaf.nl

Feedback ouders en resultaten ouderbetrokkenheid bij gebruik van FitGaaf! in interventie-traject.

Feedback en tevredenheid zorgerleners over inzet van FitGaaf! ter ondersteuning van eigen interventie. 

Resultaten 'actieve deelname' en 'eigen ervaren fitheid' bij inzet van FitGaaf! bij preventie (basisschoolprojecten) 

Op de hoogte blijven van fitgave ontwikkelingen? Meld je aan voor onze updates en ontvang de gratis 'FitGaaf!-probeer-kleurplaat'